K�resel iklim de�i�ikli�inin T�rkiye sahillerine etkisini ara�t�ran bilim insanlar�, olas� bir felaket senaryosunu ��kard�. K�resel iklim de�i�ikli�i, Antalya'da Turizmi, �ukurova Deltas�, G�ksu Deltas�, K�yce�iz ve S�ke ovas�, �zmir dalyanlar� ve Gediz Ovas�, Meri� Ovas�, Bafra ve �ar�amba ovalar�nda tar�m�, �stanbul'da da i�me suyunu etkileyecek. Uzmanlar T�rkiye'nin sahil �eridinde ya�ayan 41,8 milyon insan�n gelecek y�zy�lda deniz suyu seviyesinin y�kselmesinden etkilenmesi �ng�r�l�yor.

�ukurova �niversitesi Su �r�nleri Fak�ltesi ��retim �yesi Do�. Dr. Tuncay Kuleli, k�resel �s�nman�n bir sonucu olarak deniz suyumun �s�nmas� ile meydana gelen termal genle�me ve buzullar�n ve buzul yap�lar�n erimesinden dolay� global �l�ekte deniz seviyesinin y�kseldi�i ve bu y�kseli�in h�zlanarak devam etti�ini s�yledi.

Bilim insanlar�n�n, deniz seviyesinin ne kadarl�k bir zaman i�inde, hangi h�zla, ne kadar y�kselece�i konusunda, bir tahmin y�r�temedi�ini belirten Do�. Dr. Kuleli, "Ge�ti�imiz y�zy�lda, mareografi �l��mler ve uydulardan al�nan verilere g�re deniz seviyesinin 10 ile 20 cm y�kseldi�i tespit edildi. Ge�ti�imiz y�zy�ldaki s�re�lere g�re haz�rlanan model �al��malar�na g�re deniz seviyesinin �n�m�zdeki y�zy�lda 0.34metre, 0.18-059metre, 0,5-1.4metre, 0,9-1.3metre, 0.8-2.0metre ve 2.3metre gibi farkl� tahminlerde artabilece�i �ng�r�l�yor" dedi.

Deniz seviyesi y�kselmesinden en fazla, k�y� kentlerinin etkilenece�ini belirten Kuleli, "K�y� yap�lar�, al�ak delta ovalar�, sulak alanlar, kumul alanlar ve k�y�sal tar�m arazileri deniz seviyesinin y�kselmesinden olumsuz etkilenece�ini s�yledi.

Do� Dr. Tuncay Kuleli a��klamalar�n� ��yle s�rd�rd�:

-"�UKUROVA, S�KE, BAFRA VE �AR�AMBA OVALARI R�SK ALTINDA"-

"Yerel Y�kseklik Bilgileriyle Desteklenmi� (SRTM) verileri kullanarak t�m T�rkiye'nin �� boyutlu arazi y�kselti modelini olu�turarak, bu model �zerinden T�rkiye k�y�lar�ndaki 0-10 m y�kselti i�inde kalan alanlar� belirledik. Ara�t�rma neticesinde, T�rkiye'deki sulak alanlar� ve tar�m arazilerini de i�inde bulunduran �ukurova Deltas�, G�ksu Deltas�, K�y�e�iz ve S�ke ovas�, �zmir dalyanlar� ve Gediz Ovas�, Meri� Ovas�, Bafra ve �ar�amba ovalar�n�n, deniz seviyesinin 1 metreye kadar dahi y�kselmesi durumunda tamamen deniz suyu alt�nda kalma riski oldu�u belirledik.

-"�STANBUL'DA ��ME SU YATAKLARI TEHL�KEDE"-

T�rkiye i�in son derece �nemli bir sekt�r olan k�y� turizminin yo�un olarak yer ald��� Antalya (Belek, Serik, Olimpos, Fenike, Patara) k�y�lar�ndaki turistik tesisler, arkeolojik eserler ve kumsallar, Mu�la (Dalaman, �stuzu, G�kova, Milas) k�y�lar�nda yer alan sulak alan ve kumsallar, �zmir ve Bal�kesir (Efes, Alia�a, �andarl�, Dikili, Alt�nova, Ayval�k, Burhaniye, Edremit, ak�ay) k�y�lar�nda yer alan ikinci konut, kumsal ve arkeolojik alanlar, Marmara B�lgesi (Truva, Anzak Koyu, Saros D�zl���, Biga D�zl���, Karasu Kumsal�) k�y�lar�nda yer alan tarihi alanlar, tar�m ovalar� ve kumsallar ile �zellikle �stanbul'a i�me suyu temini i�in de kullan�lan tatl� su rezervleri (�atalca, B�y�k�ekmece), tarihi yar�mada ve Hali� b�lgelerinin �n�m�zdeki y�zy�l i�inde deniz suyu alt�nda kalma riski ile kar�� kar��ya oldu�u belirlenmi�tir."

-"KADASTRO HAR�TASINDA TARIM ARAZ�S�"-

Do�. Dr. Kuleli, k�resel iklim de�i�ikli�ine ba�l� olarak deniz seviyesinin y�kselmesi riski ta��yan k�y� b�lgelerinin Gayri Safi Yurt ��i Has�la olarak de�eri 16.24 milyar dolar ile 20,83 milyar dolar aras�nda de�i�ti�ini s�yledi.

Seyhan Nehri deltas�nda yapt�klar� ara�t�rmada, ilgin� sonu�lara ula�t�klar�n� belirten Kuleli, "Elimize 40 Y�l �nceki kadastro haritalar� ge�ti. 40 Y�l �nceki tapu kay�tlar�nda tar�m arazisi olarak g�r�nen yerler bug�n deniz suyu ile kaplanm�� durumda, �zellikle Adana Tabaklar k�y� k�y�lar�nda bunu belirgin olarak g�rebiliyoruz. Yapt���m�z ara�t�rmalarda bug�n denizin, karadan bin 500 metre i�eriye girdi�ini biliyoruz" dedi.