CHP nin Alevi milletvekili Sabahat Akkiraz'dan �arp�c� analiz...
�ZEL R�PORTAJ: K�bra PAR / HABERT�RKSoma'daki maden facias�n�n ard�ndan en sert tepkiyi CHP Milletvekili Sabahat Akkiraz koydu. "Yitirdi�imiz canlar�n yan�nda olmak i�in koltu�a ihtiyac�m�z yok" diyerek istifa etti�ini a��klad�. Kimileri bu karar�n� �ok samimi bularak alk��lad�, kimileri "�ov yap�yor" dedi. En a��r ele�tiri kendi partisinden bir milletvekilinden geldi, zaten �al��mad���n�, Soma'y� bahane etti�ini ileri s�rd�.
Okmeydan� olaylar�n�n ard�ndan g�zler tekrar Alevi meselesine �evrilmi�ken, Sabahat Akkiraz ile Silivri'deki evinde bulu�tuk. Hem istifa gerek�esini hem de yeniden alevlenen Alevi tart��mas�n� konu�tuk. Akkiraz T�rkiye'de Alevilerin farkl� kesimler taraf�ndan nas�l kullan�ld���na dair �nemli tespitler yapt�...
Soma facias�ndan sonra neden istifa dilek�esi verdiniz? �len 5 de�il, 10 de�il, 100 de�il, 301 ki�i... Hz. �mer diyor ki "F�rat'�n kenar�nda bir koyun kaybolsa benden sorulur diye Allah'tan korkar�m". Soma'daki �l�mler kar��s�nda hi�bir siyaset�i sorumluluk �stlenmedi. Ne Allah'tan korkuyor ne kuldan utan�yorlar. Koltuklar�na ���k onlar. Ben koltuk sevdal�s� de�ilim.
�stifa etmenizin getirisi ne olacakt�? Bu bir tepki... Devleti ve h�k�meti protesto ediyorum. Bakanlardan istifa eden var m�? Yarg�lanan var m�? �nsanlar istifa edemeyen koltu�una ���k siyaset�iler tiksiniyor art�k. 301 ki�i �ld�kten sonra sen Bakan olsan ne olur, Ba�bakan olsan ne olur? Asl�nda hepimizin istifa etmesi gerekirdi.
T�m muhalefet istifa etseydi bunun Soma'daki ac�l� ailelere ne faydas� olacakt�? Siyasi sorumluluk halk�n ac�s�na duyarl� olmay� gerektirir. Hepimiz istifa etseydik AKP orada duramazd�. 130 milletvekilinin istifas� o meclisin meclis olmaktan ��kt���n�n g�stergesi olurdu ama cesaret edemediler. "Meclis'i bo� b�rakamay�z" dediler.
Milletvekili olarak o insanlara daha faydal� olamaz m�yd�n�z? Mecliste olsak ne faydam�z olacak? Yine parmak say�s�yla AKP'liler ne derse o oluyor. Hi�bir �ey de�i�tiremiyoruz... 20 g�n �nce CHP Soma'yla ilgili �nerge verdi ama 300 tane parmak kalkmad��� i�in kabul edilmedi. �len 301 ki�inin kan� bu konuyla ilgilenmeyen AKP milletvekillerinin eline bula�t�...
�stifa karar�n�za di�er vekiller ne tepki verdi? Meclise gittim, kendi arkada�lar�m bile selam vermedi. �Aman koltu�umuzdan oluruz' diye korkuyorlar. Muhafazak�rlar i�in i��ilerin �lmesi �nemli olmayabilir ama biz solcuyuz, bizim i�in �ok �nemli. En az sorumluluk muhalefetindir, yine de istifa ederek biraz utans�nlar istedim.
CHP'den ba�ka milletvekillerinin de istifa edece�i g�ndeme geldi. Aran�zda konu�mu� muydunuz? �stifa edece�ini s�yleyip vaz ge�en oldu mu? Parti terbiyemiz gere�i konu�muyorum. Genel Ba�kan�m�zla konu�tuk. ��leme koyar m� bilmiyorum ama s�z�m�n arkas�nday�m.
Yaln�z b�rak�ld���n�z i�in k�r�ld�n�z m�? Ne siyaset yaparken ne sanat yaparken kimseden bir �ey beklemem. Tepkimi ortaya koyar�m. Bu tipik bir K�z�lba� tavr�d�r. Haks�zl���n kar��s�nda duran bir Pir Sultan gelene�inden geliyorum.
CHP Adana Milletvekili �mit �zg�m�� istifan�z� ele�tirdi. "Meclise �� y�lda be� kere geldi. Zaten milletvekilli�i yapm�yordu ki" dedi. Milletvekilli�ini ihmal mi ettiniz? (G�l�yor...) Bu bir koltuk korkusu... Kendileri koltuklar�ndan k���k oldu�u i�in koltuklar�n� kaybetmekten korkuyorlar. Halkta bir kar��l�klar� olmayan siyaset�iler... Parti terbiyem gere�i bu konuda konu�may� do�ru bulmuyorum...
Sabahat Akkiraz Mecliste bu g�ne kadar pek bir �ey yapmad�, �imdi istifa ederek �ov yap�yor imas�nda bulundular. Yeterince �al��t�n�z m�? ��iniz rahat m�? Hi�bir �ey yapmad�ysam �apulcu ti��rt�yle k�rs�ye ��kt�m. Halktan yana oldu�umu daha nas�l g�stereyim? CHP'liler alanda zay�flar. Entelekt�el bir havadalar, vatanda�lar�m�zla �yle bir diyalektikle konu�uyorlar ki temas kurmakta g��l�k �ekiyorlar. Ben Anadolu insan�y�m. �nl� olman�n da faydas�n� g�r�yorum. Yola ��kt���m zaman insanlar beni tan�yor, selam verip derdini anlat�yorlar. Milletvekili arkada�lar�m bundan rahats�z oluyor.
K�skan�yorlar m� yani sizi? (G�l�yor...) Baz� CHP'li vekiller rahats�z oldu�undan s�yl�yor, AKP'liler de bunu kullan�yor. Sabahat Akkiraz a�z�yla ku� tutsa siyaset�ilere yaranamaz... �n�mle ve inanc�mla koltu�uma katt���m �ok �ey var ama g�rmezden geliyorlar. �nemli yasa teklifleri verdim. �nsanlar �ok ba��ranlar� iyi siyaset�i zannediyor. Hal bu ki as�l �ovu onlar yap�yor! Kimi polise tokat at�yor, kimi k�rs�de bardak k�r�yor... Kameran�n kar��s�nda birbirini yiyor gibi g�z�k�yorlar, sonra kuliste can�m cicim kol kola geziyorlar.
Siyaset sizden �ok �ey g�t�rd� m�?
Biraz da zorda kalarak girdim siyasete. Ba�bakan�m�z beni �ok sever. Sa� olsunlar beni T�rkiye'nin 13 ortak de�erinin aras�nda sayarak taltif ettiler. Arac�lar AK Parti'den aday olma teklifini iletti. Kendilerine te�ekk�r ettim. "�teden beri atam dedem Halk Partili" dedim. Sosyal demokratlar "bizden aday ol, halk�n sesini duyur" deyince CHP'nin teklifini kabul ettim.
Okmeydan�'nda neler oluyor?
Okmeydan� olay� asl�nda Alevi gettolar�n� da��tma projesidir. Okmeydan� �ehrin ortas�nda bir rant b�lgesi oldu�u i�in da��tmak istiyorlar. Olaylar� ��karan y�z� maskelilerin kim oldu�unu bilmiyoruz. Polis g�revini yap�p onlar� yakalam�yor.
Polis kasten mi yakalam�yor yani?
Bu olaylar �ok sistematik y�r�t�l�yor. Eskiden hep Gazi Mahallesi'nde olurdu. Oray� da��tt�lar. Y�z� maskelileri bahane ederek gariban aileleri yerinden etmek istiyorlar.
Okmeydan�'nda i�inde Alevilerin de oldu�u radikal sol bir yap�lanma yok mu? O b�lgedeki protestolar bar����l protestolar m�?
Bir yerde rant varsa orada s�k�nt� vard�r. G�vercintepe'de cemevini ta�lad�klar�nda da bunu rant i�in yapt�klar�n� biliyorduk. Radikalle�tirip bo�altmak istediler ��nk� Ba�bakan'�n b�y�k projesi oradan ge�iyormu�. Tesad�f de�il, pek �ok mahallede b�yle oldu. Sol �rg�tler de bunu kullan�yorlar.
Molotof kokteylleri ve hava fi�eklerle polise sald�ran gruplar g�r�yoruz...
Aleviler �iddetin taraf�ym�� gibi bir alg� yarat�lmaya �al���l�yor. Devlet g�revini yaps�n, g�venli�i sa�las�n. K���c�k bir mahalledeki �iddeti durduram�yorsa �lkeyi nas�l y�netecek? Alevilerin ya�ad��� mahalleler kar���kl�k ��karmak i�in bi�ilmi� kaftand�r ��nk� Aleviler hi�bir �eye kar��mazlar. Y�llarca �ld�r�len �afii PKK'l�lar�n cenazeleri cemevlerinden kald�r�ld�. O bir insan, ne �ekilde �l�rse �ls�n o bir insan... Sonra "Aleviler PKK'l�" diye bir alg� yarat�ld�. CHP'liler Alevili�i ba�ka �ekilde kullan�yorlar, AKP'liler ba�ka �ekilde...
Alevi gen�lerin olaylara kat�ld��� do�ru de�il mi? Neden ��k�p "Okmeydan�'ndaki �iddet olaylar�n� Alevilere mal etmeyin" demiyorsunuz?
Diyoruz ama kimse duymuyor. Ak�l var mant�k var. Adam cenazeye geliyor, aln�ndan vuruyorlar. GBT'sinde bir �ey olmad��� da ��k�yor ortaya. Neden onu vuran de�il de Aleviler konu�uluyor? Y�z� maskelileri neden yakalanm�yor? S�nniler empati yaps�n, bir cami ta�lansayd�, bir gen� namaz k�larken ba��ndan vurulsayd� ne tepki verirlerdi? ��ld�rmazlar m�yd�? Aleviler �ok sab�rl�lar. Ba�bakan konu�malar�nda Kemal Bey'in mezhebinden bahsediyor. Deniz Bey'in S�nnili�i hi� konu�uldu mu? S�nni kesimin bir �ekilde kendisiyle y�zle�mesi laz�m...
Aleviler Okmeydan�'ndaki �iddetle aralar�na yeterince mesafe koyabiliyor mu?
�len Umut Kurt'un ablas� koydu i�te... Aleviler arada kalm�� bir toplum. Y�zde sekseni solcudur. Hz. Ali'nin "zalime boyun e�ersen sen de �erefini yitirirsin" s�z�ne inan�rlar.
Arada kalmaktan kast�n�z nedir?
1980 �ncesinde solcular cemevlerini bas�p "din uyu�turucudur" derlerdi. Aleviler arada kal�rd�. Babam abime "gelip cemevini da��taca��na neden gidip camideki imama laf s�ylemiyorsun" diye k�zard�. Solcular hep Alevilerin �st�ne oynad�lar. PKK da Alevi �ocuklar� kulland�. Alevi toplumu mazlum bir halkt�r.
Aleviler kendi inan�lar� ile sol hareket aras�nda m� kal�yor?
Sadece sol hareketle de�il K�rt hareketiyle de arada kald�lar. K�rtler Alevileri �ok ac�mas�zca kulland�. �ok kay�p verdik, iki jenerasyonumuz yok oldu. Hep Deniz Gezmi�'ten s�z edilir, H�seyin �nan'dan s�z edilmez. Sivasl� bir Alevidir, as�l ideolog da odur... "���i, emek, �zg�rl�k, K�rt halk�" dediler ama Alevilerin haklar�ndan s�z etmediler. Zaten T�rkiye'nin en fakir halk� Alevilerdir. Osmanl� 500 sene da�lara s�rm��, bu d�nemde de i� g�� yok. B�rokrasi ve siyasetten d��lan�yorlar. Aleviler T�rkiye'nin K�z�lderilileri asl�nda...
Sol gruplar Alevileri kullan�yor mu yani?
Alevi �ocuklar� tercih yapmak zorunda kal�yor. Okmeydan�'nda �len �ocu�un i�i neydi? ��p��yd�. Bu tek �rnek de�il. KPSS'den 90 alan �ocuklar da i� bulam�yor. Aleviler il�e il�e k�y k�y fi�leniyor. T�rkiye'de her be� ki�iden biri Alevi ama bir tane Bakan, Bakan yard�mc�s�, genel m�d�r var m�? Hi� mi okumu� Alevi yok? Alevi k�ylerine cami yapmak, din adam� olarak imam atamak, cenazeleri cami d���ndan kald�rtmamak, Ramazan'da laf atmak suretiyle bask� yap�l�yor. Bu haks�zl�klar kar��s�nda d��lanan Alevi gen�ler alana iniyor. �ok ayr�mc�l�k var.
Okmeydan� olaylar�nda Alevi gen�lerin �fkesini mi g�rd�k?
Bu �lkede 37 ki�i otelde yak�ld�. Bir tane cam k�r�ld� m�? Cemevi ta�land�, Aleviler tahamm�l etti. Ramazan'da 30 g�n oru� tutuluyor, sayg� g�steriyoruz. Aleviler 12 g�n oru� tutuyor kimsenin haberi olmuyor. �kinci s�n�f insan muamelesi g�rmekten b�kt�k. Biriken �eyler bir yerden ��kacak tabii...
Alevilerin kendi i�inde b�l�nd���, ortak bir s�ylem geli�tiremedi�i ele�tirisine ne diyorsunuz?
Aleviler cemevlerinin ibadethane say�lmas� ve zorunlu din derslerinin kalkmas� konusunda y�zde y�z mutab�klar. Sadece Diyanet konusunda bir tart��ma var, kimileri kapat�lmal�, kimileri yeniden yap�land�r�lmal� diyor. Temel sorunlar ��� be�i ge�miyor...
Peki, bu �� be� sorun neden ��z�lemiyor?
AK Parti iktidar� muhafazak�r bir toplum yaratma iste�iyle bizim taleplerimizin kar��s�nda duvar gibi duruyor. Meclise sundu�umuz t�m �nergeler reddediliyor.
CHP bu konuda �st�ne d��eni yap�yor mu? K�l��daro�lu Alevi kimli�ini �ne ��karmamakla su�lan�yor...
Adam fotokopi makinas� gibi s�rekli Alevi kimli�ini mi vurgulas�n? Deniz Baykal s�rekli S�nni oldu�unu mu vurguluyordu? O zaman da CHP'ye oy verdik.
CHP i�inde Alevili�i geri plana itme, sessizle�tirme refleksi yok mu?
Herkesi kucaklayan bir kitle partisinden ba�ka t�rl�s� beklenemez. CHP i�inde Genel Ba�kan Alevi oldu�u i�in oy vermeyen solcular var. As�l �z�c� olan bu... K�l��daro�lu her kesime e�it mesafede yakla��yor. Cemevi a��l���na da gidiyor, Ramazan iftarlar�na da...
�te yandan CHP'nin bir Alevi partisi oldu�u imaj�n� yaratmak da do�ru de�il. K�rtler ve solcular Dersim katliam�yla ilgili bizi su�luyor, "katilinize ���ks�n�z" diyorlar. Oysa �unu anlam�yorlar. Kimsenin kimseye ���k oldu�u yok. Aleviler siyasi bir tercih yap�yor. Topyek�n CHP'yi sevmeleri de s�z konusu de�il. Yolda birlikte y�r�yecekleri bir siyasi harekete ihtiya�lar� var. Kim bunlar? Sosyal demokratlar. Bir de Atat�rk'e duyduklar� b�y�k minnet var.
"Katilinize a��ks�n�z" s�ylemine ne diyorsunuz o halde?
Modern bir �lkede ya�ama �ans� tan�m�� bir insan� Aleviler tabii ki sever. Kurtulu� sava��nda Bekta�ilerin rol�n� kimse hat�rlam�yor. Dersim katliam� Alevilere kar�� i�lenmi� bir katliamd�r ama o zaman devlet tek partiydi. Bug�n Soma'daki �l�mlerden sadece AK Parti'yi sorumlu tutabilir miyiz?
Ba�bakan'�n "Ali'siz Aleviler" ele�tirisine ne diyorsunuz?
�ok yanl��. �nanc� bi�imlendirmek siyasetin i�i de�ildir. Ba�bakan Dersim katliam� i�in �z�r diliyor ama Sivas katliam�n�n anma t�renlerine neden gelmiyor? Ba�bakan Alevi sorununu ka��yor.
Cami-Cemevi projesine neden kar�� ��kt�n�z?
Cemevlerine yasal olarak ibadethane stat�s� verilmemi�ken cami-cemevi projesine nas�l bir yasal dayanak olu�turulacak? Cemevleri caminin m��temilat� m� olacak?
Tek sorun yasal stat�s� m�?
Pratik olarak m�mk�n de�il ��nk� iki toplum aras�nda derin bir nefret var. En b�y�k korkum kar��l�kl� yap�lacak bir cahillikten kavga ��kmas�. S�nni bak�� a��s�yla Alevi inanc�n� alg�laman�z kolay de�il. Cem rit�ellerinde sazlar �al�n�r, kad�nlar erkeklerle i� i�e otururlar. Alevi kad�nlar moderndir, yeri gelir dekolte de giyebilirler. Camiye gelen erkekler laf atarsa ne olacak? Biri kalk�p "Yezid" der, �teki "K�z�lba�" der... �zzettin Do�an'�n bunlar� d���nmesi gerekirdi.
�ZEL R�PORTAJ: K�bra PAR / HABERT�RK
Bu haber 62 defa okunmu�tur.
