T�rk Silahl� Kuvvetleri (TSK) 5'inci Ana Bak�m Merkezi Komutanl���, ASELSAN ile birlikte helikopterlerin aviyonik modernizasyonu projesini y�r�t�yor. Bu kapsamda ASELSAN taraf�ndan pilotlar�n u�u� esnas�nda i� y�k�n� azaltan sistemler, helikopterlerin kokpitine entegre ediliyor.
U�U� ESNASINDA 3 BOYUTLU G�R�NT� SA�LIYOR
U�u� g�venli�ine de �nemli katk� sa�layacak sistemlerden biri, Harita Genel Komutanl���nca haz�rlanan say�sal haritalama sisteminin T�rk Silahl� Kuvvetlerindeki helikopterlere entegrasyonu. Bu sistem, pilotlara u�u� esnas�nda 3 boyutlu g�r�nt� sa�l�yor. Bu sayede sisli ve k�t� hava �artlar�nda dahi pilotlar g�ven i�inde u�u�lar�n� ger�ekle�tirebiliyor. Say�sal haritalar, modernizasyon projesi kapsam�nda ilk kez Jandarma Genel Komutanl��� envanterindeki 5 helikoptere entegre edilerek kullan�lmaya ba�land�.
KARA�AH�N'LER M�LL� S�STEMLERLE DONATILDI
ASELSAN Helikopter Programlar� Direkt�r� Mustafa �zdemir, projeyle Jandarma Genel Komutanl���n�n envanterindeki baz� helikopterlerin de modernizasyonunu ger�ekle�tirdiklerini belirtti. Proje kapsam�nda Sikorsky, 'Kara�ahin' helikopterlerin milli imkanlarla �retilen sistemlerle donat�ld���n� belirten �zdemir, "Yeni sistemlerle pilotlar�m�z gece ve g�nd�z, her t�rl� hava �art�nda u�u� kabiliyeti kazand�" diye konu�tu.
T�RK�YE'DE B�R �LK
Yap�lan �al��malarla pilotun i� y�k�n� azaltacak sistemlerin helikopterlere entegre edildi�ini belirten �zdemir, �unlar� s�yledi: "Pilotun u�u�ta s�rekli d��ar� bakarak, g�r�� almak veya odaklanmas� gereken bir faaliyet olmas� durumunda u�u� plan� veya benzeri fonksiyonlar� merkezi kontrol bilgisayar taraf�ndan programlayarak gerekli olan uyar�lar� sa�layabilecek dijital bir sistemin entegrasyonunu hava arac�na sa�lad�k. T�rkiye'de ilk olarak milli ve �zg�n olarak geli�tirilen say�sal harita sisteminin entegrasyonu yap�ld�. Bu sistem pilota u�u� esnas�nda ihtiya� duyabilece�i her t�rl� g�rsel veriyi, suni olarak yery�z�n�n olu�turulmas�, �evredeki her hangi bir engelin pilotun kar��s�na ��kar�lmas� ve uyar� verilmesi, pilotun u�u� esnas�nda gerekli �nlemleri almas�n� sa�layacak sistemlerin entegrasyonunu sa�lad�k. Ayr�ca �� boyutlu g�r�nt� olarak adland�rd���m�z harita sisteminin de entegrasyonu yap�ld�. Bu sayede pilot olumsuz hava �artlar�nda da, sis, toz veya gece karanl���nda suni olarak yery�z� profili ekrana ta��nd� ve pilot i�in referans olabilecek kaynak ortaya ��kar�ld�."
G�VENL� U�U�
Sistemlerin pilotlara zor �artlarda u�u�ta b�y�k kolayl�k sa�layaca��n� belirten �zdemir, "Kaza k�r�m olarak adland�rd���m�z sonuca gidilmemesi i�in pilota gerekli olan t�m uyar�lar, tehdit dahil, engeller pilotun kar��s�nda ��kart�labilir hale geldi. Bu �ekilde daha g�venli bir u�u�, pilotun konsantrasyonunun u�u�a odaklanabildi�i teknolojik bir altyap� sa�lanm�� oldu" diye konu�tu. �zdemir, Proje kapsam�nda �u ana kadar 5 helikoptere s�z konusu sistemlerin entegre edildi�ini 23 helikoptere daha entegre edilece�ini s�yledi.
�HT�YA� DUYULAN T�M VER�LER MEVCUT
Say�sal harita sistemi pilotlara herhangi bir haz�rl�k yapmadan u�u�a ��kmalar�na imkan sa�l�yor. �htiya� duyulan t�m verileri bu sistem sayesinde pilot ula�abiliyor. Sistem ayr�ca d��ar�dan g�r�� alamad��� k�t� hava �artlar�nda tehlike olu�turan yer y�z� �ekilleri de s�z konusu harita �zerinden i�aretleyebiliyor. Sisteme bilgilerinin girilmesi durumunda yeri belli olan silah sistemlerinin menziline girilip girilmedi�i de bildirilebiliyor.
